درباره نویسنده
جان اوسترهاوت استاد علوم کامپیوتر در دانشگاه استنفورد و دارنده کرسی Bosack Lerner است. او خالق زبان اسکریپتنویسی Tcl بوده و بهخاطر فعالیتهای برجستهاش در زمینه سیستمعاملهای توزیعشده و سامانههای ذخیرهسازی نیز شناخته میشود. اوسترهاوت مدرک کارشناسی فیزیک خود را از دانشگاه ییل و دکترای علوم کامپیوتر را از دانشگاه کارنگی ملون دریافت کرده است. وی عضو آکادمی ملی مهندسی ایالات متحده بوده و جوایز متعددی را کسب کرده است، از جمله جایزه سیستم نرمافزاری ACM، جایزه گریس موری هوپر ACM، جایزه محقق جوان ریاستجمهوری از بنیاد ملی علوم، و جایزه برجسته تدریس از دانشگاه کالیفرنیا، برکلی.
این کتاب حاصل سالها تجربهی Ousterhout در صنعت نرمافزار و آموزش دانشگاهیاش در استنفورد است. تمرکز اصلی او روی درک طراحی نرمافزار به عنوان یک مهارت بلندمدت و مدیریت پیچیدگی در کدهای بزرگ است. برخلاف بسیاری از منابع که به جزئیات زبانهای برنامهنویسی یا الگوهای طراحی خاص میپردازند، این کتاب بیشتر به فلسفهی طراحی خوب و طرز فکر یک مهندس نرمافزار حرفهای توجه دارد.
A_Philosophy_of_Software_Design
مفاهیم کلیدی کتاب:
- پیچیدگی (Complexity)
نویسنده پیچیدگی را مهمترین دشمن طراحی نرمافزار میداند. او بین پیچیدگی “ضروری” (که اجتنابناپذیر است) و پیچیدگی “تصادفی” (که ناشی از طراحی بد است) تمایز قائل میشود و هدف را کاهش حداکثری پیچیدگی تصادفی میداند. - سادگی ذهنی (Cognitive simplicity)
منظور سادگیای است که در ذهن برنامهنویس وجود دارد، نه صرفاً سادگی ظاهری یا تعداد خطوط کمتر. یک سیستم باید طوری طراحی شود که درک و نگهداری آن آسان باشد. - طراحی ماژولار (Modularity)
ماژولها باید با حداقل وابستگی و بیشترین استقلال از هم طراحی شوند. اصل “پنهانسازی اطلاعات” یا Information Hiding یکی از پایههای طراحی خوب از نظر Ousterhout است. - عمق طراحی (Design Deepness)
طراحی خوب، لایههای عمیق و مفهومی دارد، نه فقط ظاهر تمیز. عمق طراحی به معنی این است که تغییرات کوچک در آینده، نیاز به بازنویسی گسترده ایجاد نکنند. - Abstraction vs. Information
نویسنده تأکید میکند که یک انتزاع خوب باید پیچیدگی را پنهان کند، نه اینکه فقط کد را بستهبندی کند. انتزاع بد ممکن است اطلاعاتی که برای فهم رفتار سیستم لازم است را از بین ببرد.
سبک نوشتار و مخاطب
کتاب با لحنی روان و صمیمی نوشته شده و بیشتر بر مفاهیم تاکید دارد تا کد. مناسب برای برنامهنویسان با تجربهی متوسط به بالا است، ولی برای تازهکارها هم قابل درک است و میتواند مسیر فکری خوبی ایجاد کند. Ousterhout همچنین مثالهایی واقعی از کد و تجربیات شخصیاش در پروژههای صنعتی و دانشگاهی میآورد.
جمعبندی
A Philosophy of Software Design کتابی است که سعی میکند طرز تفکر ما دربارهی طراحی نرمافزار را عمیقتر و حرفهایتر کند. این کتاب به جای ارائهی دستورالعملهای خشک، خواننده را به سمت درک اصول اساسی و دیدگاهی بلندمدت نسبت به ساخت و نگهداری سیستمهای نرمافزاری هدایت میکند.
کتابی کمحجم، اما با محتوایی بسیار ارزشمند برای هر کسی که میخواهد کدهای بهتر، سادهتر و قابل نگهداریتری بنویسد.
لازم به ذکر است کلیه بخش های این کتاب توسط chatgpt جهت سهولت در خواندن کتاب ترجمه شده.